کلید اتوماتیک

مزایای کلید های اتوماتیک کمپکت چیست؟

کلید های اتوماتیک کمپکت به سبب تنوع و قابلیت بالایی که برای حفاظت از تجهیزات برق صنعتی دارند؛ دارای مزایای بسیاری هستند. اما به طور خلاصه می توان به این مزایا اشاره کرد:

۱- با توجه به اینکه کلید اتوماتیک کمپکت در سه حالت ON، OFF و Trip کار می کند؛ می توان در صورت بروز مشکل و قطع مدار توسط کلید، به سرعت آن ها را آماده به کار و مجدداً مدار را فعال کرد.
۲- وجود تجهیزات جانبی متنوع مانند کنتاکت های کمکی، این امکان را به ما می دهند تا بتوانیم با استفاده از المان های تابلویی مانند چراغ سیگنال از وضعیت کلید با خبر شده و یا تجهیز دیگری را فعال کنیم.
۳- چنانچه در مدار اتصال کوتاه رخ دهد یا جریان کشی بیش از حد مجاز کلید داشته باشیم؛ کلید عمل قطع را می تواند انجام دهد.
۴- وجود رله هایی همچون آندر ولتاژ باعث تقویت بخش حفاظت کلید می شود؛ در این صورت چنانچه در مدار افت ولتاژ داشته باشیم، کلید به حالت قطع می رود.
۵- وجود تجهیز جانبی مانند موتور به ما کمک می کند تا کلید را از راه دور تحت کنترل و فرمان خود در آوریم.

کاربرد های کلید اتوماتیک کمپکت چیست؟

۱- محافظت از تابلوهای برق فشار ضعیف در رنج های جریانی مختلف به منظور راه اندازی و حفاظت از تجهیزات مختلف
۲- محافظت از تابلوهای راه انداز موتوری، ژنراتوری و پمپ ها
۳- کاربرد در اکثر صنایع کشور اعم از نفت و گاز، سیمان، صنایع غذایی، ماشین آلات صنعتی، سردخانه ها و…
۴- استفاده برای قطع شبکه در تابلو های برق مستقیم یا ژنراتوری به منظور تعمیرات دوره ای و چکاپ تجهیزات

انواع کلید اتوماتیک کامپکت

۱- کلید های اتوماتیک کمپکت غیرقابل تنظیم ( فیکس)

این کلید ها دارای ماژول تنظیم جریان نبوده و از نظر حرارتی و مغناطیسی غیر قابل تنظیم می باشد. این کلید ها برای حفاظت در برابر یک جریان مشخص، مطابق با جریان استاندارد ذکر شده بر روی بدنه کلید به کار می روند.

۲- کلید اتوماتیک کمپکت قابل تنظیم

این کلید ها در بازار به دو صورت موجود هستند :

۱-۲) کلید هایی که از نظر حرارتی قابل تنظیم و از نظر مغناطیسی غیرقابل تنظیم هستند.

۲-۲) کلید هایی که از نظر حرارتی و مغناطیسی قابل تنظیم هستند.

مطمئناً گزینه دوم دارای حفاظت بهتری نسبت به گزینه اول می باشد اما گزینه یک دارای قیمت پایین تر بوده و مناسب مشتریانی است که تنها حفاظت عادی در یک جریان خاص، خارج از جریان نامی قید شده بر روی کلید، مد نظرشان است.

در این نوع از کلید های قابل تنظیم، شما می توانید رنج جریان را متناسب با کلید تولید شده توسط برند مورد نظرتان، از ۰.۸ تا ۱ برابر جریان نامی قید شده بر روی بدنه کلید تنظیم نمایید. برای مثال شما  می توانید یک کلید اتوماتیک کمپکت قابل تنظیم ۱۰۰ آمپری را از رنج ۸۰ الی ۱۰۰ آمپر تنظیم نمایید.

۳- کلید اتوماتیک کمپکت قابل تنظیم الکترونیکی

این کلید دارای قابلیت تنظیم به صورت حرارتی و مغناطیسی است با این تفاوت که، در این نوع کلید شما با یک تجهیز یا رله ی میکرولاجیک سروکار دارید. این رله که از یک میکرو کنترلر داخلی استفاده می کند؛ این توانایی را به شما می دهد تا بتوانید تنظیم جریان و حفاظت دقیق تری روی کلید داشته و منحنی های مهم کلید را مطابق با دفترچه راهنمای کلید، تغییر دهید. میزان تغییرات جریان در این کلید ها از ۰.۶ تا ۱ برابر جریان نامی قید شده بر روی بدنه کلید می باشد.

تجهیزات قابل نصب بر روی کلید های اتوماتیک کمپکت

۱- کنتاکت کمکی
به منظور استفاده در مدارات فرمان یا اتصال به ادوات نمایشگر برای اطلاع از شرایط کلید

۲- کنتاکت خطا (آلارم)

۳- رله شنت
به منظور حفاظت و تغییر وضعیت کلید به حالت Trip در مواجه با یک خطای دریافتی

۴- رله آندر
به منظور حفاظت در برابر افت ولتاژ از رله آندر ولتاژ استفاده می شود.

۵- موتور کلید اتوماتیک
به منظور راه اندازی کلید از راه دور و به صورت اتوماتیک

۶- شمش های ورودی و خروجی
به منظور ارتباط راحت تر کلید با کابل ها و کابلشو های ورودی و خروجی

۷- دسته گردان
به منظور انجام تغییر وضعیت کلید از روی درب تابلو و به سهولت

۸- پایه پلاگین
به منظور تغییر نوع نصب کلید از حالت ایستاده و فیکس به حالت کشویی

۹- ماژول های میکرولاجیک
به منظور حفاظت بیشتر و دقیق تر از تجهیزات پایین دستی کلید

۱۰- صفحات کناری (دیوایدر)
به منظور حفاظت و قطع هرگونه ارتباط یک به یک پل های ورودی و خروجی با یکدیگر

عوامل موثر بر قیمت کلید های اتوماتیک

۱- رنج جریان نامی : به طور کلی در دسته بندی برند های مختلف، در ازای تغییر آمپر فریم کلید، قیمت آن تغییر و افزایش می یابد. برای مثال کلید های آمپر فریم ۲۵۰ که رنج ۲۰۰، ۲۲۵ و ۲۵۰ آمپر را پوشش می دهند؛ دارای قیمت بالاتری نسبت به کلید های آمپر فریم ۱۰۰آمپر هستند که رنج ۱۶ الی ۱۰۰ آمپر را پوشش می دهند.
۲- نوع کلید : اینکه کلید از نظر قابلیت تنظیم یا فیکس بودن در چه وضعیتی است روی قیمت آن تاثیر می گذارد.
۳- ادوات جانبی : ادوات جانبی نصب شده بر روی کلید قیمت آن را افزایش می دهد.
۴- قدرت قطع: قدرت قطع بالاتر نشان دهنده حفاظت بالاتر کلید می باشد که در این صورت قیمت کلید را افزایش می دهد.
۵- رله میکرولاجیک : چنانچه کلید دارای رله میکرولاجیک باشد دارای قیمت بالاتری به نسبت مشابه بدون رله است. برای مثال قیمت یک کلید اتوماتیک کمپکت قابل تنظیم ۴۰۰ آمپری با رله میکرولاجیک، بسیار بالاتر از نمونه مشابه آن کلید، بدون رله است.
۶- برند کلید: انتخاب یک کلید از برند های مطمئن و خوب بازار به نسبت انتخاب یک برند متوسط، در بردارنده هزینه بیشتری برای مشتری است.

تفاوت کلید های مینیاتوری با کلید های اتوماتیک کمپکت

۱- رنج جریانی کلید های مینیاتوری بسیار محدود تر از کلید اتوماتیک است. یک کلید مینیاتوری سه فاز از یک برند مطرح در بازار ایران، نهایتاً از رنج جریان ۱۲۵ آمپر پشتیبانی می کند؛ در مقابل، پشتیبانی از رنج جریان ۱۶۰۰ آمپر در کلید های اتوماتیک کمپکت، آنها را وارد رنج جریانی کلید های هوایی نموده است.
۲- وجود سه وضعیت ON، OFF و Trip در کلید اتوماتیک به نسبت دو وضعیت ON و OFF در کلید مینیاتوری.
این مسئله باعث می شود که درحالت Trip، مدار به طور کامل قطع نشده و تنها اخطار صادر شود.
۳- قدرت قطع بالاتر کلید های اتوماتیک کامپکت در مقابل کلید های مینیاتوری. یک کلید اتوماتیک کامپکت در حداقل ترین حالت ممکن، دارای قدرت قطع ۵۰ کیلو آمپر می باشد و این درحالی است که قدرت قطع یک کلید مینیاتوری در نهایت به ۱۰ کیلو آمپر می رسد.
۴- کلید های مینیاتوری به علت تحت پوشش قراردادن جریان های زیر ۱۶ آمپر، گزینه بسیار مناسبی برای مصارف روشنایی خانگی،صنعتی و مدارات الکترونیکی می باشند.
۵- تجهیزات جانبی بیشتر کلید های اتوماتیک کمپکت به نسبت کلید های مینیاتوری سبب می شود که کاربرد بیشتری در برق ورودی تابلوهای صنعتی داشته باشند.
۷- قابلیت کنترل از راه دور تنها برای کلید های اتوماتیک کمپکت امکان پذیر است.
۸- وجود منحنی قطع قابل تنظیم و منعطف نشان از محافظت دقیق تر کلید اتوماتیک کامپکت به نسبت کلید مینیاتوری دارد.

نحوه انتخاب کلید اتوماتیک کمپکت مناسب

برای انتخاب کلید اتوماتیک کمپکت مناسب، باید به عوامل مختلفی توجه داشته باشید. در این بخش، به نکات مهم در این زمینه خواهیم پرداخت.

1. ظرفیت جریان:

اولین نکته‌ای که باید در نظر بگیرید، ظرفیت جریان کلید اتوماتیک است. باید اطمینان حاصل کنید که کلید انتخابی برای مدار شما مناسب است و قادر به تحمل جریان مورد نظر است.

2. نوع حفاظت:

باید توجه داشته باشید که کلید اتوماتیک کمپکت چه نوع حفاظتی ارائه می‌دهد. برخی مدل‌ها تنها از اضافه بار محافظت می‌کنند، در حالی که برخی دیگر هم از اضافه بار و هم از اتصال کوتاه محافظت می‌کنند.

3. ولتاژ:

ولتاژ مدار نیز باید در انتخاب کلید اتوماتیک کمپکت دخیل باشد. برخی مدل‌ها برای ولتاژهای خاص طراحی شده‌اند، بنابراین اطمینان حاصل کنید که ولتاژ سیستم شما با ولتاژ پشتیبانی‌شده توسط کلید تطابق دارد.

4. نحوه نصب و محیط کاری:

بررسی نحوه نصب و محیط کاری نیز از اهمیت زیادی برخوردار است. برخی از کلیدها برای محیط‌های مرطوب یا داغ طراحی شده‌اند و برخی دیگر در محیط‌های خشک و خنک بهتر عمل می‌کنند.

نگهداری و مراقبت از کلید اتوماتیک کمپکت

نگهداری صحیح از کلید اتوماتیک کمپکت می‌تواند عمر مفید آن را افزایش دهد و از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری کند. در این بخش، به نکات مهم برای نگهداری و مراقبت از این کلیدها پرداخته‌ایم:

1. بررسی دوره‌ای عملکرد کلید

کلیدهای اتوماتیک کمپکت باید به‌طور دوره‌ای بررسی شوند تا عملکرد آن‌ها در شرایط مختلف آزمایش شود. بررسی اتصالات، اجزای داخلی و عملکرد کلید در زمان‌های بحرانی می‌تواند از بروز خرابی‌های غیرمنتظره جلوگیری کند.

2. تمیز کردن منظم

ذرات گرد و غبار و آلودگی‌ها می‌توانند به عملکرد کلید آسیب بزنند. تمیز کردن منظم کلید اتوماتیک کمپکت، به‌ویژه در محیط‌های صنعتی که ممکن است گرد و غبار زیاد باشد، کمک می‌کند تا عملکرد بهینه حفظ شود.

3. جلوگیری از رطوبت

رطوبت یکی از عوامل اصلی خرابی در بسیاری از تجهیزات الکتریکی است. بنابراین، از نصب کلیدهای اتوماتیک کمپکت در مکان‌های مرطوب یا دارای بخار آب جلوگیری کنید. در صورت نصب در این مکان‌ها، حتماً از پوشش‌های محافظ و تجهیزات ضد رطوبت استفاده کنید.

4. آزمون قطع و وصل

برای اطمینان از عملکرد صحیح، گاهی اوقات باید کلید اتوماتیک کمپکت را تحت آزمایش قطع و وصل قرار دهید. این آزمایش‌ها به‌ویژه بعد از هر تغییر در سیستم یا نصب جدید باید انجام شوند تا اطمینان حاصل شود که کلید به‌درستی کار می‌کند.

5. تعویض قطعات فرسوده

برخی از قسمت‌های کلید اتوماتیک کمپکت مانند کنتاکت‌ها و فنرها به مرور زمان دچار فرسایش می‌شوند. در صورت مشاهده علائم فرسودگی، باید قطعات آسیب‌دیده را به‌سرعت تعویض کنید تا از عملکرد صحیح کلید مطمئن شوید.

نکات ایمنی هنگام استفاده از کلید اتوماتیک کمپکت

ایمنی در استفاده از تجهیزات الکتریکی، به‌ویژه کلیدهای اتوماتیک کمپکت، بسیار حائز اهمیت است. رعایت نکات ایمنی می‌تواند از بروز حوادث جدی جلوگیری کند.

1. قطع برق قبل از انجام هرگونه تعمیر یا تنظیمات

قبل از هرگونه تعمیرات یا تنظیمات در سیستم‌های الکتریکی، باید برق را قطع کنید. این کار از هرگونه خطر برق‌گرفتگی جلوگیری می‌کند.

2. استفاده از تجهیزات ایمنی شخصی

هنگام کار با سیستم‌های الکتریکی و کلیدهای اتوماتیک کمپکت، همیشه از تجهیزات ایمنی مانند دستکش‌های ضد برق، عینک‌های ایمنی و لباس‌های محافظ استفاده کنید.

3. آموزش اپراتورها

اپراتورهایی که با سیستم‌های الکتریکی کار می‌کنند باید آموزش‌های لازم را دریافت کنند تا با نحوه استفاده صحیح از کلیدهای اتوماتیک کمپکت آشنا شوند. همچنین، باید از خطرات ناشی از اتصالات کوتاه و اضافه بار آگاه باشند.

4. استفاده از کلید مناسب برای هر مدار

همیشه از کلید اتوماتیک کمپکت مناسب برای مدار استفاده کنید. استفاده از کلید با ظرفیت نامناسب ممکن است باعث آسیب به سیستم یا حتی بروز حوادث ناگوار شود.

آینده کلیدهای اتوماتیک کمپکت در صنعت الکتریک

با پیشرفت تکنولوژی، صنعت الکتریک نیز در حال تحول است. کلیدهای اتوماتیک کمپکت نیز از این تغییرات بی‌نصیب نبوده‌اند. در این بخش، به آینده این تجهیزات و تکنولوژی‌های جدید که ممکن است در آینده در کلیدهای اتوماتیک کمپکت به‌کار گرفته شوند، پرداخته‌ایم.

1. کلیدهای هوش

مند و ارتباط با اینترنت اشیاء (IoT)

با گسترش فناوری اینترنت اشیاء، کلیدهای اتوماتیک کمپکت به‌زودی قادر خواهند بود به سیستم‌های نظارتی متصل شوند و اطلاعات مربوط به عملکرد خود را در زمان واقعی ارسال کنند. این سیستم‌ها می‌توانند به مدیران و اپراتورها هشدارهای فوری ارسال کنند تا در صورت بروز مشکل در مدار، اقدامات لازم را انجام دهند.

2. تقویت قابلیت‌های حفاظت از اضافه بار

در آینده، کلیدهای اتوماتیک کمپکت به‌طور دقیق‌تری قادر خواهند بود تا جریان‌های غیرعادی را شناسایی کنند و اقدامات حفاظتی دقیق‌تری را انجام دهند. این تغییرات به‌ویژه در سیستم‌های پیچیده صنعتی که نیاز به حفاظت‌های دقیق دارند، مفید خواهد بود.

3. گسترش استفاده از کلیدهای دیجیتال

در سال‌های آینده، شاهد افزایش استفاده از کلیدهای اتوماتیک کمپکت دیجیتال خواهیم بود که قابلیت‌های بیشتری مانند تنظیمات دقیق‌تر، حافظه داخلی برای ذخیره اطلاعات و حتی قابلیت مانیتورینگ از راه دور را فراهم می‌آورند.

4. افزایش کارایی و کاهش هزینه‌ها

با پیشرفت‌های فناوری، تولیدکنندگان سعی دارند تا مدل‌های جدید کلید اتوماتیک کمپکت را با بهره‌وری بالاتر و هزینه‌های کمتر تولید کنند. این تغییرات باعث می‌شود که این تجهیزات در دسترس‌تر و مقرون به‌صرفه‌تر شوند.

چگونه به‌درستی کلید اتوماتیک کمپکت را نصب کنیم؟

نصب کلید اتوماتیک کمپکت باید با دقت و مطابق با استانداردهای ایمنی انجام شود. در این بخش، مراحل نصب این نوع کلید را به‌طور خلاصه بررسی خواهیم کرد.

1. آماده‌سازی تجهیزات و محیط

قبل از نصب، از در دسترس بودن ابزارهای لازم و مناسب، از جمله پیچ‌گوشتی، کاتر، و اتصالات ایمنی اطمینان حاصل کنید. همچنین، محیط نصب باید خشک و عاری از هرگونه آلودگی باشد تا از خطرات احتمالی جلوگیری شود.

2. انتخاب مکان مناسب برای نصب

باید اطمینان حاصل کنید که مکان نصب کلید اتوماتیک کمپکت دارای فضای کافی برای نصب و دسترسی به‌راحتی باشد. علاوه بر این، باید از نصب کلید در مکان‌های مرطوب و یا نزدیک به منابع حرارتی خودداری کنید.

3. نصب کلید در تابلو برق

با استفاده از پیچ‌های مناسب، کلید را در تابلو برق نصب کنید. توجه داشته باشید که نصب کلید باید محکم و ایمن باشد تا از جابجایی و یا اتصال غیرمجاز جلوگیری شود.

4. اتصال سیم‌ها

سیم‌های ورودی و خروجی را به‌درستی به ترمینال‌های مربوطه متصل کنید. مطمئن شوید که هیچ‌گونه اتصالی شل یا ضعیف در سیم‌ها وجود ندارد که می‌تواند منجر به خرابی و خطرات احتمالی شود.

5. تست و بررسی نهایی

پس از نصب، سیستم را آزمایش کنید تا اطمینان حاصل کنید که کلید اتوماتیک کمپکت به‌درستی عمل می‌کند. بررسی عملکرد آن در شرایط مختلف، مانند اضافه بار و اتصال کوتاه، می‌تواند از عملکرد صحیح سیستم مطمئن کند.

نتیجه‌گیری

کلید اتوماتیک کمپکت یک ابزار حفاظتی حیاتی در سیستم‌های الکتریکی است که به‌ویژه در فضاهای محدود و برای حفاظت از مدارها در برابر خطراتی مانند اضافه بار و اتصال کوتاه استفاده می‌شود. با توجه به مزایای آن مانند طراحی فشرده، عملکرد سریع و ایمنی بالا، این کلیدها به یکی از انتخاب‌های اصلی برای کاربردهای صنعتی، تجاری و حتی خانگی تبدیل شده‌اند.

با انتخاب صحیح مدل مناسب، نصب صحیح و نگهداری دوره‌ای، می‌توان از این کلیدها به‌طور مؤثر برای افزایش ایمنی و حفاظت از سیستم‌های الکتریکی بهره‌برداری کرد. آینده این کلیدها نیز به‌ویژه با پیشرفت‌های تکنولوژیکی مانند استفاده از اینترنت اشیاء و کلیدهای دیجیتال، بسیار امیدوارکننده به نظر می‌رسد.

سوالات متداول

1. کلید اتوماتیک کمپکت چیست؟

کلید اتوماتیک کمپکت یک دستگاه حفاظتی است که به‌طور خودکار مدارهای الکتریکی را در برابر اضافه بار و اتصال کوتاه قطع می‌کند.

2. مزایای استفاده از کلید اتوماتیک کمپکت چیست؟

این کلیدها از مدارها در برابر خطرات الکتریکی محافظت می‌کنند، طراحی فشرده دارند، عملکرد سریعی دارند و دارای عمر طولانی هستند.

3. چه زمانی باید از کلید اتوماتیک کمپکت استفاده کنیم؟

این کلیدها برای سیستم‌های الکتریکی که نیاز به حفاظت در برابر اضافه بار و اتصال کوتاه دارند، به‌ویژه در فضاهای محدود، مناسب هستند.

4. چگونه می‌توان از کلید اتوماتیک کمپکت به‌درستی نگهداری کرد؟

برای نگهداری از کلید اتوماتیک کمپکت، باید آن را به‌طور دوره‌ای بررسی کرده، تمیز نگه داشته و قطعات فرسوده را تعویض کنید.